“How to teach your baby to read” – why this book touched me

Bình thường chắc là mẹ mìn nhà Ly chẳng khi nào bỏ thời gian ra viết tóm tắt một quyển sách như thế này đâu, nhưng đây là một trường hợp ngoại lệ.  Mẹ Ly có một người bạn, cháu ngoại cô ấy năm nay gần 3 tuổi, nhưng khi được 1 tháng rưỡi tuổi thì bị xuất huyết não rất nặng tưởng ko qua khỏi.  Sau lần đó bé bị di chứng dẫn tới tổn thương não nặng nề.  Quyển sách này làm mẹ Ly liên tục nhớ đến bé và quyết tâm phải viết.  Tóm tắt dưới đây thực ra không phải là ý chính của quyển sách là việc dạy trẻ con đọc sớm, mà là tiền đề vì sao phương pháp này ra đời.  Chia sẻ với mọi người trích đoạn lá thư gửi bà ngoại bé.

Cháu mới đọc một quyển sách tựa đề “How to teach your baby to read?” của tác giả Glenn Doman.  Mục tiêu chính của quyển sách là dạy trẻ em biết đọc sớm, 1 tuổi có thể nhận biết từ, 2 tuổi đọc được câu và 3 tuổi đọc được cả một câu chuyện đơn giản.  Nhưng cái tiền đề của quyển sách này làm cháu nghĩ rất nhiều tới Bống nhà cô, và định rằng đọc xong cháu phải viết thư cho cô ngay khi mà cháu vẫn còn nhớ nhiều các tình tiết của sách.

Sách được viết từ đầu những năm 80, là kết quả của một quá trình thực nghiệm gần 20 năm.  Một nhóm gồm có các bác sĩ nhi khoa, bác sĩ phẫu thuật thần kinh, chuyên gia vật lý trị liệu, chuyên gia ngôn ngữ (speech therapist), bác sĩ tâm lý, y tá và chuyên gia về giáo dục.  Ban đầu nhóm được hình thành để giúp và điều trị cho trẻ em bị chấn thương não rất nặng (brain injured).  Họ cho rằng hoàn cảnh bị chấn thương (khi còn trong bụng mẹ, hay trong quá trình sinh nở, hay sau khi đã chào đời) hoàn toàn không có sự khác biệt gì.  Có thể so sánh như một câu hỏi là tai nạn xảy ra vào buổi sáng, buổi chiều, hay buổi tối vậy.  Đại đa số các chuyên gia đều cho rằng những đứa trẻ với bộ não tổn thương như vậy đều coi như không còn hy vọng gì, thậm chí chỉ sống với một đời sống thực vật mà không hề biết đến những sự việc xung quanh.  Một trong những bệnh nhân đầu tiên, cậu bé Tommy, đã thay đổi toàn bộ cách suy nghĩ của họ.

Khi sinh ra, bộ não của Tommy đã bị tổn thương nặng nề.  Ngày cậu bé tròn 2 tuổi, một bác sĩ của một bệnh viện có tiếng ở New Jersey đã nói với bố mẹ cậu rằng, cậu bé không có một hy vọng nào có thể biết đi và biết nói cả.  Bố mẹ Tommy không chịu đầu hàng với số phận, luôn tâm niệm rằng có thể Tommy không biết nói nhưng ánh mắt tinh anh của con nói lên tất cả.  Tuy nhiên mãi tới khi Tommy 3 tuổi, bố mẹ cậu mới tìm được một bác sĩ chấp nhận điều trị cho cậu.  Người bác sĩ này chính là một thành viên của nhóm chuyên gia nói trên.  Lúc này, cậu bé hoàn toàn không tự cử động được và không nói được.  Với sự giúp đỡ tận tình của bác sĩ và nỗ lực không ngừng nghỉ của bố mẹ cậu, sau 2 tháng, Tommy bắt đầu biết trườn.  Ba tuổi rưỡi, cậu bé biết kết hợp cả bàn tay và đầu gối để bò và biết nói hai từ “bố” và “mẹ”.  Khi đó, mẹ cậu lần đầu tiên mua cho cậu một quyển sách dạy chữ cái với những hình ảnh sặc sỡ.  Trong lần khám tổng thể khi Tommy 4 tuổi, mẹ cậu tự hào thông báo với chúng tôi rằng cậu đã biết đọc hết các từ trong quyển sách đó.  Nhóm chuyên gia hầu như không hề để ý tới điều đó, vì họ chỉ quan tâm và chú trọng tới việc phát triển thể chất và luyện cho Tommy biết nói.  Bốn tuổi 2 tháng, bố cậu khoe với họ, Tommy có thể đọc được cả quyển Green Eggs and Ham của Dr. Seuss.  Họ chỉ mỉm cười lịch sự và nghĩ rằng, cha mẹ nào chẳng tự hào về con mình.  Khi Tommy 5 tuổi, bố cậu lại thông báo với các chuyên gia rằng, cậu đã có thể đọc hết cả một tờ tạp chí dành cho người lớn.  Nhưng lần này, ông quyết tâm chứng minh bằng được là Tommy biết đọc.  Ông viết lên giấy một câu, Tommy đọc được cả câu dưới sự kinh ngạc của các chuyên gia.  Tiếp theo, ông viết thêm câu thứ hai, rất dài và hài hước.  Cậu bé mới đọc được 3 từ đầu tiên đã phá lên cười.  Điều này chứng tỏ rằng bộ não của Tommy làm việc nhanh hơn nhiều so với phản xạ nói của cậu.  Tommy đã đánh dấu một mốc vô cùng quan trọng trong công cuộc điều trị trẻ em chậm phát triển của nhóm.

Từ trường hợp của Tommy, sau những bài kiểm tra thấy rằng cậu bé 5 tuổi này có khả năng đọc ngang với một đứa trẻ bình thường 11 tuổi, các nhà chuyên gia khi đó tự ra câu hỏi cho mình, tại sao những đứa trẻ khỏe mạnh mà cũng chỉ có trình độ được chừng đó, thậm chí còn kém hơn?  Từ đó, họ tập trung vào việc nghiên cứu các phương pháp để kích thích bộ não (dù bị tổn thương hay khỏe mạnh) để trẻ em có thể đạt được những việc mà ở lứa tuổi đó vốn được coi là hiện tượng thần đồng.  Về sau này, khi y học tiến bộ hơn, đối với những đứa trẻ có một nửa bán cầu não hoàn toàn tê liệt, người ta có thể tiến hành những ca phẫu thuật để cắt bỏ phần não chết này, tạo điều kiện cho phần não còn lại làm chủ toàn bộ hệ thống thần kinh (hemispherectomy).  Nhưng ngay cả khi đó, nhưng nghiên cứu của nhóm chuyên gia trên cho thấy, những đứa trẻ đã trải qua phẫu thuật não và những đứa trẻ có bộ não tổn thương mà không được phẫu thuật nhưng được cha mẹ áp dụng những phương pháp kích thích hệ thần kinh, đều có chỉ số thông minh và khả năng đọc hiểu ngang bằng, thậm chí hơn những trẻ mạnh khỏe bình thường nhưng không được dạy bằng phương pháp đặc biệt nào cả.

Mục đích chính của quyển sách này là để khuyến khích các bậc phụ huynh dạy con từ sớm vì bộ não một đứa trẻ con 1-2 tuổi có thể hấp thụ được rất rất nhiều kiến thức so với trẻ 5-6 tuổi.  Nhưng để hình thành được phương pháp này họ đã trải nghiệm qua những đứa trẻ bị chấn thương não, và vì vậy cháu nghĩ rằng, chắc chắn có một cách nào đó để giúp được Bống cô ạ.  Ngoài việc theo vật lý trị liệu và phục hồi chức năng của các bác sĩ ở VN, nếu cô có thời gian, cháu nghĩ là có rất nhiều sách vở mình có thể tham khảo thêm được để áp dụng bổ xung thêm.  Việc này chắc chắn không có gì hại, chỉ cần lòng kiên trì.  Cháu đang muốn áp dụng thử để dạy Ly nhà cháu đọc tiếng Việt.  Nếu cô tìm được sách hay có thể áp dụng được cho Bống, cô nói với cháu cháu sẽ mua và gửi về cho cô.  Cháu thấy tìm sách trên amazon là hay nhất, vì hệ thống review của họ rất tốt, mình có thể ước chừng được là sách có hay không rồi mới quyết định mua.

Thư của cháu viết dài quá bắt cô phải đọc.  Nhưng thực sự là cháu rất mong muốn có thể làm được gì đó cho Bống, ít ra cũng là niềm hy vọng. 

10 responses to this post.

  1. Posted by Mẹ Maggie K on July 13, 2011 at 7:51 am

    Mi`nh dda(.t tru+o+’c quye^?n na`y o+? Plano ro^`i nha’. Ba.n BHa.nh sang Dallas dda(.t nhe’, ddu+`ng gia`nh cu?a mi`nh :)))

    Reply

  2. Posted by me Bi on July 13, 2011 at 9:10 am

    Thảo nào em thấy Plano có request nên chạy sang Dallas rồi ạ🙂

    Reply

  3. Posted by Mẹ Ly on July 13, 2011 at 9:53 am

    Quyển em đọc là quyển cũ rích $1 vác về lần đi lượn hội chợ sách cũ, em nghe thấy tên Glenn Doman là cũng vì lọ mọ bên P.E.E club (đủ 2 dấu chấm cho chị H đỡ bị dị ứng hehe). Ở thư viện Plano với Dallas chắc sẽ là quyển mới hơn, do con gái và con trai của Glenn viết lại, có gì mới hiện đại hơn chỉ em biết nhé. Cả quyển sách chỉ có 1 chương về phương pháp dạy đọc sớm thôi, còn lại tán hươu tán vượn nhiều thứ, nhưng đọc cũng được. Không biết là phương án 0 tuổi của ông Phùng Đức Toàn có giống hay dựa trên phương pháp của Doman hay không, em đang nhờ tìm mua sách ở nhà. Cũng có những ý kiến cho rằng, áp dụng cách của Doman không có hiệu quả mà có hậu quả😀 Trên amazon có một người comment như sau

    “I have been a remedial reading tutor for 13 years and have seen the damage that sight word teaching such as this does–it produces poor spellers and readers who do not enjoy reading and who do not read as fluently as those taught with phonics. Try instead Sidney Ledson’s Teach Your Child to Read in Just Ten Minutes a Day Teach Your Child to Read in Just Ten Minutes a Day or any of Leapfrog’s fridge phonics products–start with LeapFrog Fridge Phonics® Magnetic Set then LeapFrog Word Whammer’ Fridge Phonics® Set, also try Starfall for free. You can read about how the brain learns, dyslexia, and why sight words are harmful at The Phonics Page, and more information about phonics and dyslexia at Don Potter’s Education Page and some free phonetic programs such as Blend Phonics that produce lasting reading achievement. ”

    Mấy bạn preschooler nhà mình đều đã biết nhận mặt bảng chữ cái và đọc phonic hết cả rồi nên em định sẽ thử tham khảo quyển của Sidney Ledson nữa. Nhưng em muốn thử cách của Doman để dạy bạn Ly đọc tiếng Việt, nếu sau này bạn ấy biết đọc mà có viết sai chính tả cũng đã là một thành công lớn lắm rồi🙂

    Reply

  4. Posted by Me Alex on July 13, 2011 at 11:55 am

    Quyen sach nay hay qua, cam on me Ly nhieu. Me Alex cung phai chay di muon ve doc moi duoc🙂

    Reply

  5. Posted by Mẹ Ly on July 13, 2011 at 1:48 pm

    @Mẹ Alex: em nghĩ thực hành cho độ tuổi của Alex là tuyệt vời nhất đấy chị, bé hơn thì mình dạy nhưng ko nhận biết được là có vào đầu con tí nào không, còn lớn hơn khi biết bảng chữ cái và cách phát âm phonic rồi thì có thể dẫn đến chuyện các bạn đoán mò, ví dụ như học về các bộ phận trên cơ thể, “hair” và “hand”, nên các bạn ấy thấy từ bắt đầu bằng chữ “h” thì sẽ đoán bừa một là “hair”, hai là “hand”, xác suất trúng cũng 50/50 rồi🙂 Tiến trình thế nào chị nhớ cập nhật cho mọi người biết với nhé🙂

    Reply

  6. Ôi, sáng nay ở cty chị không có giờ đọc chỉ lo vội giành sách với BHạnh, bây giờ mới có thời gian đọc thư Vân viết cho bạn. Đọc mà cảm động quá …Chắc chắn là mọi điều tốt lành nhất sẽ đến với Bống và gia đình, nhất là khi có những tấm lòng đẹp như tác giả bức thư trên ở chung quanh.

    Chị thì chắc không có giờ dạy chữ cho con đâu, đọc sách chơi cho biết thôi. Hiện tại chơi với con không cũng đã mệt thè lưỡi rồi. Goal bây giờ là tập nói một ít tiếng Việt với Maggie ở nhà.

    Reply

  7. Posted by Me Alex on July 15, 2011 at 4:52 pm

    Tinh hinh la nha Alex moi di muon duoc cuon sach nay va dang doc nen tinh than day Alex doc dang len cao chot vot. heheheh khong biet khi ap dung day thi the nao day hihihi

    Reply

  8. Posted by Mẹ Ly on July 15, 2011 at 10:05 pm

    Eo ơi mẹ Alex nhanh thế🙂
    Vật liệu để phục vụ cho việc dạy này chỉ là giấy bìa trắng và bút dạ đỏ thôi. Nhưng mà kiếm giấy bìa trắng thì em cũng không biết lấy ở đâu thì nhiều mà rẻ nhỉ. Thỉnh thoảng em cũng đi dạo mấy cửa hàng Dollar store có nhiều cái hay ho ra phết. Em thấy có bán foam board cỡ khá là lớn, mỗi miếng $1 dài chắc tới cả mét, em đang định mua về cắt theo cỡ như trong hướng dẫn đây🙂

    Reply

  9. Posted by Me Alex on July 15, 2011 at 11:24 pm

    Eo, dang tinh len hoi Me Ly ve cai vat lieu de cho viec day, Bo Alex sau khi doc xong cuon sach nay thi doi di dollar store mua vat lieu ve de day em Alex lien, nhung Me Alex can, keu tu tu de hoi me Ly cai da hahahaha. Chi tuong co tuoi nhu Alex moi dung first step (chu mau do, lon) con LiLy thi dung next step chu🙂 .

    Noi thiet la moi hoi trua nay moi muon duoc cuon sach ve, me Alex nhao vo doc chapter 7 luon. Moi duoc vai trang thi bo Alex gianh mat de doc roi, nen me Alex chua doc xong gi ca. Bo no cu son son nen minh chay theo muon hut hoi🙂

    Reply

  10. Posted by Mẹ Ly on July 17, 2011 at 12:11 am

    Hihi Alex sắp theo chân bố đi học Harvard rồi😀

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: